Cẩm Nang
Pháp Hành
Theo lời Trưởng lão Thích Thông Lạc
Trích từ Pháp Hành 1997 — Giới Hành (40 pháp âm) · Tu viện Chơn Như
Biên soạn dạng cẩm nang — Tự Vững, 2026
Lời thưa
Nghe trọn 40 pháp âm thì rất dài. Cẩm nang này giúp người tu học nắm Ý CHÍNH của phần LÝ, và thực hành được từng BƯỚC của phần HÀNH.
Mỗi mục có ba lớp:
[Pháp Hành · băng số · phút]. Từng câu đã đối chiếu với bản ghi gốc, khớp nguyên văn.Nguyện đem chút công đức biên soạn hồi hướng cho người đọc tu đúng pháp, sống một đời không làm khổ mình, khổ người, khổ chúng sinh.
Mục lục
Dẫn nhập — Giới hành là gì
PHẦN MỘT — HIỂU (LÝ)
PHẦN HAI — CÁCH TU (HÀNH) — từng bước
Phụ lục
DẪN NHẬP — GIỚI HÀNH LÀ GÌ
Lời Trưởng lão
Giới hành tức là cái pháp môn tu tập cho giới luật của Phật nó được nghiêm túc, nó được thanh tịnh do đó mới gọi là giới hành.
[Pháp Hành · băng 01 · 00:00]
Cho nên Thầy triển khai cái giới hành để cho các con biết cái pháp nào mà thực hiện cho được giới luật nghiêm túc, thì cái pháp đó gọi là giới hành.
[Pháp Hành · băng 01 · 00:00]
Đào sâu
Nhưng cuối cùng thì Thầy thấy hầu như là, nếu mà không dạy giới hành thì các con như thiếu sót, không biết mình tu tập như thế nào, mà Thầy dạy toàn là giới luật không, không có cái pháp môn nào mà gọi là pháp môn tu.
[Pháp Hành · băng 01 · 00:00]
PHẦN MỘT — HIỂU (LÝ)
GIỚI HÀNH — PHÁP MÔN LÀM CHO GIỚI LUẬT NGHIÊM TÚC
Lời Trưởng lão
Nó làm cho chúng ta bắt đầu vào, như Thầy đã dạy, bắt đầu vào tu ngay liền tức khắc là chúng ta đã thấy sự giải thoát nơi thân và tâm của mình.
[Pháp Hành · băng 06 · 02:46]
Chớ không phải tu đợi một năm, hai năm, năm năm, mười năm sau mới thấy hết sự giải thoát, mới hết là tham, sân, si, mà ngay cái chỗ chúng ta bắt đầu tu là chúng ta đã giải thoát khỏi tham, sân, si.
[Pháp Hành · băng 06 · 02:46]
Đào sâu
Nếu mà cái người tu mà thiếu sự siêng năng tập luyện cái pháp này thì cái đạo giải thoát nó không có đến với cái người mà tu tập, cái hành giả mà tu tập.
[Pháp Hành · băng 06 · 0:02]
THIỆN VÀ ÁC — PHÂN ĐỊNH NHỜ GIỚI LUẬT
Lời Trưởng lão
Nói về giới thì nó là thiện pháp chớ không thể là ác pháp được.
[Pháp Hành · băng 01 · 4:00]
Cho nên ở đây chúng ta thấy như thập ác và Thập Thiện, nếu chúng ta còn tham còn sân còn si thì chúng ta là ác, mà không tham không sân không si là thiện.
[Pháp Hành · băng 01 · 5:33]
Đào sâu — vì vô minh nên phân biệt sai
Mà cái gốc từ do cái tham mà nó sanh ra, mà từ cái chỗ vô minh nó mới sanh ra cái tâm tham của chúng ta, chúng ta không hiểu chúng ta mới chấp đắm cái đó là đúng, cái đó là sai, cái đó là thiện, cái đó là phải, cái này là như thế này thế khác.
[Pháp Hành · băng 01 · 10:31]
TỨ CHÁNH CẦN LÀ PHÁP CHÍNH — BA ĐỊNH CHỈ LÀ TRỢ PHÁP
Lời Trưởng lão
Cần tu tức là siêng tu, hằng ngày phải cần tu cái đó, cho nên gọi là Tứ Chánh Cần.
[Pháp Hành · băng 01 · 17:38]
Vì vậy mà chúng ta đã hiểu rõ được có ba cái pháp tu, ba cái pháp đó là Chánh Niệm Tỉnh Giác Định, và Định Niệm Hơi Thở, và cái Định Vô Lậu, ba cái pháp đó để mà chúng ta sử dụng tu Tứ Chánh Cần.
[Pháp Hành · băng 09 · 0:00]
Đào sâu — đừng coi thường pháp căn bản
quý thầy chỉ nghe Tứ Chánh Cần, Thập Thiện, là quý thầy coi thường, quý thầy không quan trọng đâu, quý thầy nghe có Sơ Thiền Nhị Thiền Tam Thiền hay Tứ Niệm Xứ là quý thầy xem nó là quan trọng.
[Pháp Hành · băng 01 · 19:55]
TỨ NIỆM XỨ LÀ BỐN CHỖ, KHÔNG PHẢI PHÁP MÔN
Lời Trưởng lão
Tứ Niệm Xứ không phải là pháp môn để chúng ta tu mà Tứ Niệm Xứ là Đức Phật chỉ cho chúng ta bốn chỗ để chúng ta thực hiện các pháp môn ở trên đó đó, để làm cho bốn cái chỗ đó thanh tịnh.
[Pháp Hành · băng 01 · 19:55]
Gồm lại Tứ Niệm Xứ là bốn chỗ đặt pháp môn tu tập trau dồi, làm cho bốn chỗ đó được thanh tịnh, trở thành giải thoát, không còn ô nhiễm các pháp thế gian, nên có tên gọi là Tứ Niệm Xứ.
[Pháp Hành · băng 06 · 04:27]
Đào sâu — bốn chỗ sạch thì định tự có
Thân, thọ, tâm, pháp thanh tịnh, tức là mình mới đi vào Tứ Thánh Định, thì như vậy gọi là ly dục, ly ác pháp.
[Pháp Hành · băng 03 · 1:29]
Thì khi mà thân, thọ, tâm, pháp mà thanh tịnh tức là ly dục, ly ác pháp rồi, thì như vậy chúng ta mới đạt được cái Thiền đầu tiên là Sơ Thiền.
[Pháp Hành · băng 03 · 4:49]
VÔ MINH VÀ MINH
Lời Trưởng lão
Vô minh là thấy biết các pháp không đúng như thật.
[Pháp Hành · băng 16 · 31:30]
Cho nên các thiền sư nói họ minh chớ sự thật ra họ đang vô minh, họ lầm chấp một cái bản ngã của họ mà họ không thấy, cho nên họ chưa phải là minh, mà họ là vô minh.
[Pháp Hành · băng 16 · 31:30]
Đào sâu
Nhiều khi có những cái quý thầy chưa biết cái đó là khổ, nhưng mà Đức Phật đã giảng cho quý thầy biết cái đó là khổ, nhưng quý thầy không tin đâu, bởi vì cuộc đời của quý thầy nó có những cái lạc, nó cám dỗ quý thầy, nó làm cho quý thầy vô minh không hiểu cái đó là khổ.
[Pháp Hành · băng 01 · 11:40]
NGŨ TRIỀN CÁI VÀ THẤT KIẾT SỬ
Lời Trưởng lão
Ngũ Triền Cái là năm cái màn che.
[Pháp Hành · băng 15 · 2:54]
Cho nên ở đây, cái gì mà chúng ta có mà chúng ta bỏ ra không được, thì cái đó gọi là hữu tham kiết sử, tức là bị trói mình với cái vật đó, thì đó là hữu tham kiết sử.
[Pháp Hành · băng 15 · 0:00]
Vô minh kiết sử là điều mình không hiểu mà cứ nghĩ rằng mình hiểu.
[Pháp Hành · băng 15 · 0:00]
Đào sâu
Cũng như cái Sơ Thiền, do cái chỗ mà chúng ta ly dục ly ác pháp, nghĩa là toàn bộ tham, sân, si, mạn, nghi, và Thất Kiết Sử mà chúng ta đã đoạn dứt được, thì các lúc bấy giờ các ác pháp đó nó đã viễn ly, nó lìa ra rồi.
[Pháp Hành · băng 04 · 12:49]
TỨ NHƯ Ý TÚC VÀ TAM MINH
Lời Trưởng lão
Đó là chúng ta tu tập cái đạo lực để mà chúng ta thực hiện Tam Minh, để chúng ta làm chủ pháp.
[Pháp Hành · băng 12 · 0:00]
Cái thứ hai, mình sai khiến được các pháp, làm cho các pháp theo ý muốn của mình, cho nên từ đó mà Tứ Như Ý Túc, ý mình muốn sao nó làm như vậy.
[Pháp Hành · băng 12 · 06:48]
Đào sâu — vì sao phải tới Lậu Tận Minh
Cho nên tới cái Lậu Tận Minh, thì người ta mới bứng sạch cái gốc lậu hoặc, nó mới là đoạn dứt cái lậu hoặc, nó không còn nữa.
[Pháp Hành · băng 37 · 02:35]
Mà đoạn dứt cái lậu hoặc đó tức là chấm dứt cái sự tái sanh luân hồi.
[Pháp Hành · băng 37 · 02:35]
Các con nhớ rằng cái lậu hoặc cái gốc nó rất lớn, cái đuôi chuột nó rất sâu, cho đến Tam Minh chúng ta thực hiện Lậu Tận Minh nó mới đoạn dứt được cái gốc chớ không phải thường.
[Pháp Hành · băng 02 · 11:17]
TRẠNG THÁI A-LA-HÁN — MỤC ĐÍCH THẬT
Lời Trưởng lão
Cho nên mình mới làm chủ được bệnh chớ, mình làm chủ được sống chớ, mình làm chủ được lão chớ, mình làm chủ được chết chớ, đó là những cái mục đích mà chúng ta nhắm đến chỗ tu tập.
[Pháp Hành · băng 02 · 11:17]
Cho nên ngay đó mà chúng ta đã giữ được những cái hành động như vậy, thì tức là chúng ta là bậc A La Hán giải thoát hoàn toàn đó, nên luôn luôn lúc nào tâm của chúng ta cũng được an ổn.
[Pháp Hành · băng 05 · 27:59]
Đào sâu — nên chưa thể tự mãn
Nhưng mà A La Hán của chúng ta bây giờ nó chỉ có được một chút à, rồi cái bắt đầu đó nó trở thành phàm phu.
[Pháp Hành · băng 05 · 27:59]
ĐỘC CƯ — NHƯ CON TÊ NGƯU MỘT SỪNG
Lời Trưởng lão
cái tịnh chỉ ngôn ngữ đó là chúng ta sống độc cư chớ không phải gì hết.
[Pháp Hành · băng 29 · 22:00]
Mà độc cư như vậy thì chúng ta như một con tê ngưu một sừng, nó ở một mình trong rừng mà không bao giờ mà động địa đến một ai hết, như vậy mới gọi là độc cư.
[Pháp Hành · băng 29 · 25:51]
Do đó chúng ta phải lấy ba hạnh, ba cái hạnh đó là ăn, ngủ, và độc cư, mà Thầy thường nhắc nhở quý thầy ở đây.
[Pháp Hành · băng 01 · 39:07]
Đào sâu
Cho nên nếu mà chúng ta không độc cư thì các pháp nó sẽ đánh chúng ta chịu sao nổi!
[Pháp Hành · băng 02 · 13:54]
Mà muốn phòng hộ, thiểu dục, giữ gìn được như vậy, thì phải sống ăn ngủ, độc cư, thì chúng ta mới làm chủ được chớ!
[Pháp Hành · băng 02 · 16:37]
PHẦN HAI — CÁCH TU (HÀNH) — TỪNG BƯỚC
Người biên soạn sắp thành trình tự đi được, theo đúng thứ tự Trưởng lão đính chính trong tuyển tập này. Mỗi bước có lời Ngài chống lưng.
XẢ TÂM NGAY TRONG CẢNH ĐỘNG — ĐỪNG VỘI NHẬP THẤT
Người mới tu tâm chưa xả, ly dục, ly ác pháp mà vội vào thất nhập thất tu tập tức là tránh duyên tránh cảnh.
[Pháp Hành · băng 07 · 13:03]
Người mới tu phải tu tập trau dồi thân tâm trong các đối tượng, trong mọi hoàn cảnh, mọi sự việc để tâm ly dục, ly ác pháp.
[Pháp Hành · băng 07 · 13:03]
Con dạy mọi người quán xét tùy pháp, tùy người, tùy sự việc, tùy hoàn cảnh mà xả tâm tham, sân, si.
[Pháp Hành · băng 07 · 8:22]
TU TỨ CHÁNH CẦN — NGĂN ÁC, DIỆT ÁC
Cần tu tức là siêng tu, hằng ngày phải cần tu cái đó, cho nên gọi là Tứ Chánh Cần.
[Pháp Hành · băng 01 · 17:38]
Vì vậy mà chúng ta đã hiểu rõ được có ba cái pháp tu, ba cái pháp đó là Chánh Niệm Tỉnh Giác Định, và Định Niệm Hơi Thở, và cái Định Vô Lậu, ba cái pháp đó để mà chúng ta sử dụng tu Tứ Chánh Cần.
[Pháp Hành · băng 09 · 0:00]
ĐỊNH VÔ LẬU + PHÁP HƯỚNG — QUÁN XONG THÌ HƯỚNG TÂM XẢ
Khi tu Định Vô Lậu, quán xét xong, thì dùng câu pháp hướng dài để xả tâm mà không cần niệm hơi thở trợ giúp.
[Pháp Hành · băng 30 · 26:50]
Thầy dạy Định Vô Lậu tức là diệt ngã xả tâm, ly dục, ly ác pháp, nghĩa là xả tâm tham, sân, si
[Pháp Hành · băng 07 · 8:22]
THÂN HÀNH NIỆM — ĐẶT PHÁP LÊN HÀNH ĐỘNG CỦA THÂN
Vậy thì trong cái bài Thân Hành Niệm, thân là cái thân của chúng ta, hành là cái hành động, thì do hành động của thân của chúng ta mà đặt cái pháp lên mà tu.
[Pháp Hành · băng 08 · 06:24]
Bây giờ Thầy tiếp tục trên cái bài học Thân Hành Niệm, để cho thấy được cái pháp ngăn chặn ác pháp.
[Pháp Hành · băng 08 · 06:24]
ĐỊNH NIỆM HƠI THỞ — ĐÚNG LÚC MỚI TẬP
Nhưng thực sự ra cái hơi thở không phải là cái giai đoạn đầu của người tu.
[Pháp Hành · băng 23 · 01:56]
Thì cái tu tập như vậy mới chính là cái thiền định của đạo Phật, chớ không phải ngồi lại mà nương vào hơi thở đếm, hay sổ, hay tùy để rồi đi vào thiền định.
[Pháp Hành · băng 23 · 01:56]
Tôi thở vô, tôi biết tôi thở vô.
[Pháp Hành · băng 09 · 04:34]
Tôi thở ra, tôi biết tôi thở ra.
[Pháp Hành · băng 09 · 04:34]
Tức là mình nhắc để cho mình biết mình thở vô, thở ra, thì đó là mình tập tỉnh thức.
[Pháp Hành · băng 09 · 04:34]
Lưu ý — không chỉ có một bài:
Cái bài tập thứ nhất về Định Niệm Hơi Thở, nó có từ bài tập thứ nhất, bài tập thứ hai, bài tập thứ ba
[Pháp Hành · băng 09 · 9:44]
QUÁN TỨ DIỆU ĐẾ TRÊN BỐN NIỆM XỨ
Đó là lấy cái pháp Tứ Diệu Đế mà đặt lên trên đó để mà tu tập.
[Pháp Hành · băng 22 · 27:06]
Thì chúng ta quán cái tánh sanh khởi của cái pháp khổ, cho nên gọi là Khổ Đế.
[Pháp Hành · băng 22 · 25:11]
Thí dụ bây giờ chúng ta ham muốn cái băng này, cái đồng hồ, cái ca này, thì đó các pháp nó tập đến, nó sẽ làm khổ chúng ta đó.
[Pháp Hành · băng 22 · 25:11]
XẢ SẠCH RỒI ĐỊNH TỰ ĐẾN; GIỮ ĐỘC CƯ
Thì khi mà thân, thọ, tâm, pháp mà thanh tịnh tức là ly dục, ly ác pháp rồi, thì như vậy chúng ta mới đạt được cái Thiền đầu tiên là Sơ Thiền.
[Pháp Hành · băng 03 · 4:49]
Vào thiền định rồi, tâm mà có định rồi, thì lúc bây giờ chúng ta chỉ cần dùng pháp hướng mà tịnh chỉ các hành mà thôi.
[Pháp Hành · băng 01 · 33:31]
Mà độc cư như vậy thì chúng ta như một con tê ngưu một sừng, nó ở một mình trong rừng mà không bao giờ mà động địa đến một ai hết, như vậy mới gọi là độc cư.
[Pháp Hành · băng 29 · 25:51]
TRÌNH TỰ TÓM TẮT
PHỤ LỤC
Nguồn: Pháp Hành 1997 — Giới Hành, 40 pháp âm, Tu viện Chơn Như, thuvienchonnhu.net. Đã đọc trọn 40 pháp âm.
Về độ tin cậy: mọi câu «...» là trích ngắn nguyên văn, đã đối chiếu khớp với bản ghi gốc (tải trực tiếp, không qua lớp tóm tắt). Phần "Ý chính" và các dòng dẫn là chữ của người biên soạn.
Chưa đưa vào cuốn này: phần vấn đáp chi tiết từng tu sinh, các bài phân tích đối chiếu với Thiền Đông Độ / Đại Thừa (băng 13, 25, 26), Thập Nhị Nhân Duyên khai triển đầy đủ (băng 37–38) — Trưởng lão gọi đây là «cái bài khó nhất» nên xin để dành biên soạn riêng cho kỹ.
Lời cuối — kính xin: đây là bản biên soạn do người phàm làm. Kính mong một vị trong Ban kinh sách Tu viện Chơn Như hoan hỷ duyệt lại — nhất là phần "Ý chính" — trước khi phổ biến rộng hay ấn tống. Chỗ nào Ý chính khác Lời Trưởng lão, xin lấy Lời Trưởng lão làm chuẩn.
Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.